Poezi nga Kamber Cano
(Këtë poezi ua dedikoj me dhimbje e respekt,gjithë nanave e baballarëve tanë çam,që ashtu si nana ime ,nuk mundën ta shifnin më Çamërinë)
Biri im.
Sa herë të kthehesh nga Çamëria
eja te varri im.
Edhe në më ka zënë gjumi,
të bëj rixha të më zgjosh.
Dua,
gjithçka të më tregosh.
Ç'bën Çamëria?
Buzëqesh
a ende lotët nuk janë tharë?
Si janë njerëzit,
ullinjtë?
deti,
shtëpit,
retë.
Deri sa ajo tokë të jetë e ndarë.
nuk jam e qetë.
Kur të vijë dita e shënuar që Çamëria do jetë jona,
shko te shtëpia e vjetër.
Në sepete
do gjesh dullaman
e shamin e kokës,
qëndisur në ar.
Meri me vete.
Dua të vishem nuse ate dite, me kostum shqiptar.
I thuaj edhe tyt eti
të vishet dhëndër.
Kam një jetë që e shoh këtë ëndër.
Dua te shoh Çamërin të qeshur,
të gëzuar,
të ëmbël,
të lirë
...është i vetmi amanet që kam o bir.
Poezi nga Hekuran Halili
Ipe ne flamur
Ipe egërsuar,Ipe me dy kokë
Njëra sheh nga Jugu, tjetra në veri
Me thonj e ke mbrojtur këtë pak tokë
Të prenë Kosovën, të prenë Çamërinë.
Ipe moj e zeza,që të prenë Atdhenë
Nga gjaku që rrodhi, e bëre flamurin
Egërsuar mbetesh, se ke bëre benë
Jug s’ësht’ Konispoli,Veri s’ësht’ Bajram Curri
Shihjani,shihjani gjuhën, Ipes me dy kokë
Dhe krahët e shtrirë, tej e tej Atdheut,
Ku jeni shqiptar, duket se ju thotë
Jeni apo s'jeni, bijt’ e Skënderbeut ?!
Po sytë e saj, që s’u mbyllën kurrë,
Njëri sheh Veriun, tjetri Çamerinë,
Kur e bëm Kosovën, se ç’i ra një nur
Sikur nuse bëmë, prapë Shqipërinë
Ipe e Epirit, ipe me dy kokë
Me dy krah të hapur, Atdheut fluturim
Një orë në Shqipëri, një orë në Kosovë
Çdo sekond t’rreh zemra, moj për Çamërinë
Shenim: Në Çamëri Ipe, thërritet Shqiponja.
Takim i përditshëm.
Përtej të përditshmes,
Përtej të zakonshmes,
Atje ku takohem
Me pragun e mallit,
Me pragun e ëndrrës
Kuquar nga gjaku,
Vaditur nga shpresa,
Piqem përherë
Me të madhërishmen.
Nënën time,
Çamërinë time ...
...Kështu përditë,
Kështu përjetësisht,
Bashkë ne të dy
Çamëria ime,
Dashuria ime...
...Përtej të zakonshmes,
Përtej të përditëshmes,
Tek fjala e besa e burrit,
Tek ëndrrat që s,vriten,
Tek e madhërishmja
Ku rron e rritesh,
Për ne të gjithë
Fillon e mbaron Ti
Çamëria ime.
Dashuria ime !
Hënë e viseve te mia
( Variant)
…Vinte darka, më merrte uria
Ç,të më jepte e gjora nënë?..
Na kishin shkulur nga trojet .
Shkrrumë qenë bërë shtëpiat…
… Bukën e thatë ngjyente me hënë
Hënë e verdhë, si vezë nga Çameria
Hënë me bukë, bukë me hënë
Hënë e kafshuar nga unë…
...Hënë e viseve te mia…
…Hënë, zonjë hënë ,
Hënë nga Çameria…
Poezi nga Fran Ukcama
Sa herë unë kaloj në Artë,
Igumenicës, perlës së detit,
Janinën e ngre në qafë,
Ndej rënkimet e shpirtjetit...
Ndjej trazimet, gjysh pas gjyshi,
Fjaltë po m`vijnë, arnbnore, kthjellë,
Ah Çamëri ti moj dritë syni,
Ti shtojëzanë motit ke mbetë...
Sa do të mbilln në faqe ullinj,
Gjoksit tënd që rehat nuk gjën,
Aty poshtë gjakë arbnri lëvrin,
Aty s`shterr një amë, një gen...
Aty asht rrënja e shqiptarit,
Osman Takës, vallja në erë,
Ali Pasha, Marko Boçari,
Hasan Tasini në qiej del...
Nuk shuhet kurrë amaneti,
Trojet lypin shpirtin gjakun,
Kodra, fusha, mali, deti,
Presin kthim, bijtë te pragu!
NË TOKAT E MIA DJERRË
(unë, jam çami më i vjetër)
Vitet ikin të prerë me thikë,
lulegjembat thonë: Prit, prit, prit!
Eh, po pres me torbë varur në shpirt
dhe ti hije zuzare, shpresën mos ma vrit!
Oh, klithma ime fatzezë,
këmbëvrarë mbi malin e shkelur,
ofshamë tragjedie e kope e therur
lulebardhat çelin në pus të harrimit,
ullinj dhe klumusht gjirit.
Oh, dashuria ime e pashkelur,
psherëtimë në qiellzë të lotit...
Identitet varur n’bastun udhëkryqesh,
ku kryqëzohen dashuritë
…lulëzojnë ligësitë.
Oh, mëshirë e pamëshirshme,
në tokat e mia djerrë,
Unë jam çami më i vjetër,
mbi kufomën e gjunjëzimit, shkel.
PËR ERËN E MALIT
Shkel mbi malin e shkelur
dhe mbledh ofshama në erë
me këmbë varur në letër...
Sa mirë kur ofshama përplaset
në faqet e malit të “fantazuar”,
si ndër skenat e teatrove....
Sa keq,
kur shkel mbi malin e shkelur
dhe erërat më shpojnë
në fushë të minuar tallazesh...
Barërat helmojnë ajrin e shpirtit,
dashuria ime në reanimacion
për erën e malit, për aromën e ujit
të lumit Kalama...
GUR I KONAKUT
Krahu i zemrës
më zgjoi nga dehja
e shembjes së kullës së vjetër,
ngulur gozhdë e vjetër
thellë nën shkëmb...
Zemra e lotit
mbeti Rob nën çatinë e ullirit
më të lasht në Gumenicë,
klithmat me oii
dëgjohen ende
te guri i konakut....
NDËR BUZË QËNDIS POEZINË
Jam gur i vdekur, rri strukur
Nën ahet e zhveshura shekullore
Ku dielli lind e perëndon me dritë të vakët
Dhe vesa pikon gjak mbi gjethet e shkruara
Ndër sirtarët e sharruar nga druvarët shenjtorë...
E tinguj mortor rrëshqasin fletëve të zverdhura....
Jam gur varri, kam çelur hijeve dritë-verdha
Në trupin tim kam veshur xhubleta me ojna dielli
Të ndjell zgjoje bletësh në kohë stuhish...
Ëndërrimtarët i zu trishtimi në qoshe të konakut,
nga përgjumja dimërore, koha i kryqëzoi dashuritë...
Jam gur varri, fle dhe zgjohem në copëza shkretëtirash
me gishtat e zgjimit mbështjell fytyrën
për të lindur foshnjën në djep baladash
që të këndojë këngën e përjetshme, në krahë të lirisë:
"O sa mirë me ken shqiptar, o hej, o hej, o heeeej!"
Jam gur i vdekur, fryma m’lëshon zaaaaaaaaaaaaaa
N’jele të historisë...
IDENTITETIN ma lidhën me zinxhirë n’gijotinë,
legjenda u përlot dhe veshi kostumin më të bukur
me plagët e marra në telat e lahutës
që shëtisnin honeve në vendet e qytetëruara.
Të gjitha sprovat i kanë bërë në trupin tim,
por unë marr frymë me mushkri të reja dashurie,
edhe pse ajri ashtë copëtua mes trëndafilash të plagosur,
në dheun e ashpër dhe të dashur fisnikërisht,
tingujt lëshonin dhe përthithnin hire drite...
Sot jetojmë me kohën, në botën moderne
edhe pse mbi krye më valëviten dy flamuj, në një trung…
Unë gjunjëzohem deri në amshim
para flamurit tim ku më buzëqesh flokëbardhi, Ismail Qemali.
e prapë jam gur i vdekur... që shoh, dëgjoj, ulërij e brohoras:
"O sa mirë me ken shqiptar, o hej, o hej, o heeeej"
E tash, në shekullin e XXI
buzëqeshim austradave të botës, me emrin emigrant
jetojmë në kohë moderne, ajrin e arnojmë me fijet e diellit
të mos zbulojë botën e hipokrizisë,
bukurinë e gënjeshtër, mosmirënjohjen, marrëzitë…
Mbi kokën time dëgjoj hënën që lëngon
duke parë shtojzovallet trotuareve të Evropës...
Yjet kryqëzohen ngricave të traditës dhe moralit të pështirë
që m’janë lidh për fyt si kocka të helmuara...
dhe krekosen kurriz-shtrirë,
se paraja është më e rëndësishme se identiteti dhe liria!
Jam gur i vdekur, frymoj në botën moderne,
ndër buzë qëndis poezinë....
(Maj 2010)
Poezi nga Fran Ukcama
Çamëri ty kurrë s`të qava,
edhe tash për ty s`kam vaje
Sa herë zbres në anët e bardha,
Bardh jeshil ty të kam pranë,
Jeshil, blu dy sytë e ty,
Dhe prej qiellit dhe prej detit,
Ti ke qenë edhe tash je,
Amëz, bukuri e dheut...
Çamërti ti je legjëndë,
ti je tokë kthyer në malle,
ti je ndjenjë,
je ndërgjegje e pathame,
kaloj këtej si një drumtar,
marr me vete brënga e halle,
mërmerima, urti zërash,
që tundin dheun në varre...
Ty nuk të mbush me lot,
As dhe sot, por dhe as mot,
Dhe pse je toka e mohuar,
Një plagë shekulli mbetë mbi botë,
Se e di,
Kur je ti, jam dhe unë, edhe ai,
është kujtimi që bleron,
Moj e bukura pa çati...
Po pse ty kaq thellë të dua,
Se ti je si mish me thua,
Mish me thua shtatit Kombit,
Askërkund nuk kam qëlluar,
Askërkend nuk kam lenduar,
Vetëm djepin thyer në votër,
vetm varrin mbi një kodër,
ku s`paqtojnë gjyshërit e lodhur...
Dhe ullirin tharë goje,
për pak ujë e fjalën n`soje,
atë fjalën që kurrë nuk shqitet,
që e flasin vetëm shqipet...
Çameri, krahnorit tend kur vi,
Mjekoi plgë,
mbushem liri,
Marr shumë zjarr e dashuri,
Trastën e fus në gji,
Edhe kthehem në Shqipëri...
Ti je unë,
Dhe unë jam ti,
Ani pse ndarë në vegjëli,
Bashkë jetojmë, një dashuri,
në gene, në gjak të ri,
në gojëdhëna , në histori,
si bilbili në kafaz,
mbyllur n`padrejtësi...
Pse të dua, pse më do,
Askurkush mos të zilevet,
Askërkush mos të rrëmbehet,
Zoti t`ua kthjelloi mendjet
Sikur dielli e don hënën,
Sikur i biri e don nënën,
Amaneti, ti dhe unë,
Ti dhe unë, jetojmë mbi brëngën,
Gjaku i shpirtit kurrë nuk zhbëhet,
lulen rritë,
e rritë me vesën
si dhe shpresën!
Çamëri nuk je më ëndërr!!
ÇAMËRI
Veç si një lot...qepallave mbete
Lot i ngrirë ndër sy
Çameri...
Metaforë e vrarë e poetëve
Në këngë e poezi....
Herë kuq...e herë zi
Më qajë...moj Çameri
Çame rri ti...Çame rri...
Se kohë s'po kam për ty
Se m'ka ra ...do gjak në sy...
Poezi nga Xhevahir Cirongu
Të këndojmë për Shqipërinë
Fjalët nga shpirti na vijnë,
E lartësohen në Tomorr
Lule – thurur bërë kuror.
Ndriçojnë yjet për mbi male
Fustanella dridhet në valle,
Dhe gjëmon atje në hone
E bukur kjo kënga Çame.
Si gjerdan ngjeshur në breza
Nga Filati e Gumenicë,
Toka Çame do të mbetet
Në gjirin e historisë.
